• Alexandra Mpatz

Revenge Porn: Τι χρειάζεται να γνωρίζεις

Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα με την Ιωάννα Τούνη και τη διέρρευση προσωπικού περιεχομένου της στο διαδίκτυο, καθώς και άλλα παρόμοια περιστατικά που συνέβησαν, παρατηρούμε την αύξηση των περιστατικών του revenge porn στις μέρες μας και τις μεγαλύτερες διαστάσεις που λαμβάνει λόγω των social media και του διαδικτύου.


Ορισμός


μη συναινετική πορνογραφία (η πιο κοινή μορφή της οποίας είναι γνωστή ως "revenge porn" ή "image-based abuse") περιλαμβάνει τη διαδικτυακή διανομή σεξουαλικών γραφικών φωτογραφιών ή βίντεο χωρίς τη συγκατάθεση του ατόμου στις εικόνες.
Ο δράστης είναι συχνά πρώην σύντροφος που λαμβάνει εικόνες ή βίντεο κατά τη διάρκεια μιας προηγούμενης σχέσης και στοχεύει να ντροπιάσει και να ταπεινώσει δημόσια το θύμα, ως αντίποινα για τον τερματισμό μιας σχέσης. Ωστόσο, οι δράστες δεν είναι απαραίτητα σύντροφοι ή πρώην σύντροφοι και το κίνητρο δεν είναι πάντα η εκδίκηση".

European Institute for Gender Equality, 2017



Τι χρειάζεται να γνωρίσεις για το revenge porn


  • Το υλικό αυτό συνήθως δημιουργείται από κάποιο πρόσωπο οικείο του θύματος με ή χωρίς τη συγκατάθεση του. Το υλικό στην πορεία χρησιμοποιείται από τους δράστες είτε για να εκδικηθούν το θύμα είτε για να το εκβιάσουν.

  • Καταχρηστικά ο όρος χρησιμοποιείται και για μη εκδικητικούς σκοπούς όπως για παράδειγμα από χάκερ ή άτομα που αναζητούν φήμη.

  • Ορισμένοι ακαδημαϊκοί υποστηρίζουν ότι ο όρος «εκδικητική πορνογραφία» δεν πρέπει να χρησιμοποιείται και αντ 'αυτού πρέπει να αναφέρεται ως «σεξουαλική κακοποίηση με βάση την εικόνα».

  • Έχει θεσπιστεί νομοθεσία σε αρκετές χώρες. Οι νόμοι που απευθύνονται στο revenge porn είναι μερικοί από τους πιο περιεκτικούς στον κόσμο, αλλά παρόλα αυτά έχουν χαμηλή αποτελεσματικότητα. Στην πραγματικότητα, οι δράστες έχουν αυξηθεί δραματικά μετά την εισαγωγή των νόμων.

  • Παρόλο που δεν υπάρχουν σημαντικές επιβεβαιωμένες ψυχολογικές επιπτώσεις σε κάθε περίπτωση μη συναινετικής πορνογραφίας, μια μελέτη που διεξήχθη υπό την επίβλεψη του "E-Safety Australian Commisoner", υποδηλώνει ότι το 40% των θυμάτων είδε σημαντικές επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση και την ψυχική υγεία, περίπου το 55% δήλωσε ότι αισθάνθηκαν ταπείνωση και το 32% είπε ότι φοβόταν για την ασφάλειά τους.



Revenge Porn και Ελλάδα


Το φαινόμενο του revenge porn υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια, ωστόσο αυξήθηκε αισθητά το 2015 και 2016, όταν η χρήση των κινητών τηλεφώνων για διαμοιρασμό εικόνων άρχισε να γίνεται όλο και πιο δημοφιλής.

Στην Ελλάδα το φαινόμενο φαίνεται να λαμβάνει εξίσου μεγάλες διαστάσεις και συγκεκριμένα σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, που λειτουργεί τη Γραμμή Καταγγελιών SafeLine, οι σχετικές αναφορές κάθε χρόνο είναι δεκάδες, με θύματα πολύ συχνά ανήλικα κορίτσια. Τα πιο συχνά αναφερόμενα περιστατικά φαίνονται να προέρχονται από εφήβους έως ενήλικες στα μέσα της δεκαετίας των 20.


Τεράστιο είναι το αντίκτυπο που αντιμετωπίζουν τα θύματα αυτά, καθώς πέρα από την ψυχολογική φθορά που προκαλείται, οι συνέπειες φαίνονται να επηρεάζουν όλους τους τομείς της ζωής του θύματος. Λαμβάνοντας υπόψη την πρακτική ορισμένων εταιρειών να αναζητούν πιθανές πηγές κακής δημοσιότητας, πολλά θύματα εκδικητικής πορνογραφίας έχουν χάσει τη δουλειά τους ή δεν μπορούν να βρουν δουλειά.




Υπάρχει διαφορά στην αντιμετώπιση του θύματος ανάλογα με το φύλο του;


Εμφανής είναι μέσω του φαινομένου αυτού η διαφορετική αντιμετώπιση των ατόμων βάσει φύλου από την κοινωνία. Αρχικά περίπου το 90% των θυμάτων αποτελούν γυναίκες. Παράλληλα παρατηρούμε την αντιμετώπιση των θυμάτων του revenge porn να διαφέρει ανάλογα με το φύλο του θύματος. Στις περιπτώσεις που το θύμα είναι γυναίκα, στιγματίζεται και αντιμετωπίζεται αρνητικά από την κοινωνία. Ωστόσο σε περιπτώσεις που το θύμα είναι άνδρας δεν φαίνεται να λαμβάνει τόσος μεγάλες διαστάσεις με ορισμένους μάλιστα να “επαινούν” το θύμα που πρωταγωνιστεί σε τέτοιου είδους υλικό.

Ποια είναι η λύση;


Εταιρείες όπως το Facebook, το Instagram και άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαθέτουν εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στο ζήτημα, όπως αλγόριθμοι τους οποίους έχουν αναπτύξει.

Πιο συγκεκριμένα μέσω των αλγορίθμων αυτών μπορούν να εντοπίσουν το συγκεκριμένο υλικό και να σταματήσουν τους δράστες.




Πολλοί αναφέρουν πως δεν πρέπει να στέλνουμε προσωπικές φωτογραφίες, καθώς αυτό μας καθιστά ευάλωτους σε τρίτους και πως σε ένα βαθμό τόσο η Ιωάννα Τούνη όσο και κάθε άλλο θύμα “πήγαινε γυρεύοντας”. Αυτή η κουλτούρα ωστόσο της ενοχοποίησης του θύματος χρειάζεται να σταματήσει.


Η φράση “προσέξτε τι φωτογραφίες τραβάτε τον εαυτό σας, για να μην χρησιμοποιηθούν εναντίον σας μελλοντικά” είναι παρόμοια με την άποψη του “μην φοράτε προκλητικά ρούχα για να μην πέσετε θύμα βιασμού”.


Μην ξεχνάτε. Το revenge porn είναι μια μορφή σεξουαλικής βίας που μπορεί να έχει τεράστιο ψυχολογικό αντίκτυπο στο θύμα. Ορισμένες μελέτες μάλιστα έδειξαν ότι τα θύματα αυτά συχνά αντιμετωπίζουν τα ίδια θέματα που αντιμετωπίζουν οι επιζώντες από βιασμό και σεξουαλική παρενόχληση, ενώ παράλληλα προκαλούνται θέματα εμπιστοσύνης που διαρκούν μια ζωή.

Σε περίπτωση που έχετε πέσει θύμα εκβιασμού, μπορείτε να απευθυνθείτε:

  • στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (ccu@cybercrimeunit.gov.gr),

  • στη Γραμμή Βοήθειας ΥποΣΤΗΡΙΖΩ του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου (τηλ. 800-1180015, help@saferinternet.gr) ή

  • στο safeline.gr.




ΠΗΓΕΣ

  • European Institute for Gender Equality. 2020. Revenge Porn. [online] Available at: <https://eige.europa.eu/thesaurus/terms/1488> [Accessed 28 July 2020].

  • The Guardian. 2020. Revenge Porn In Australia: The Law Is Only As Effective As The Law Enforcement. [online] Available at: <https://www.theguardian.com/society/2020/may/09/revenge-porn-in-australia-the-law-is-only-as-effective-as-the-law-enforcement> [Accessed 28 July 2020].

  • Safeline - Believe in you - Surviving sexual abuse & rape. 2020. Revenge Porn – What It Means For The Victim And The Offender. [online] Available at: <https://www.safeline.org.uk/revenge-porn-what-it-means-for-the-victim-and-the-offender/> [Accessed 22 July 2020].

  • The Conversation. 2020. Revenge Porn Is Sexual Violence, Not Millennial Negligence. [online] Available at: <https://theconversation.com/revenge-porn-is-sexual-violence-not-millennial-negligence-126233> [Accessed 22 July 2020].

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

info@sheandhengo.com

+306989651836

  • Instagram
  • Facebook
  • LinkedIn